"Dziekuję Bożej Opatrzności i ludziom, że w czasie tej mojej

pielgrzymki po ziemi niemieckiej mogę się spotkać z Wami, którym tu, w

Niemczech, wypadło żyć i pracować, tworzyć historię własną, rodziny, kraju i

tworzyć równocześnie historię zbawienia". Tymi słowami zwrócił się Ojciec Św. Jan Pawel II - do Polaków w Niemczech,

w 1980 roku.

 

 

 

Podczas II wojny światowej z obszarów dawnej Polski zostało przewiezionych

na teren Trzeciej Rzeszy tysiące Polaków jako tzw. Przymusowych Robotników. Po

zakończeniu wojny na terenie Niemiec zostały zorganizowane dla tych Polaków

tzw. "obozy zbiorowe". Zadaniem tych obozów było pomóc naszym Rodakom

w powrocie do Ojczyzny lub zalatwić wszelkie formalności związane z ich

wyemigrowaniem za Ocean lub też z pozostaniem w Niemczech.

 

Okolo 1948 r. powstał taki obóz zbiorczy w Münster przy ulicy Grevener

Strasse na terenie Parafii świetej Trójcy. W tym czasie powstała przy tym

osiedlu dla Polaków Polska Szkoła - prowadzona przez Panią Halinę Richtscheid.

W tym samym roku przez Duszpasterza dla Polaków - Ks. Proboszcza Władysława

Kłosa wraz z udziałem Pani Emilii Tarnowskiej została urządzona specjalna

Kaplica do odprawiania Mszy świętej dla naszych Rodaków.

 

W roku 1951 Duszpasterstwo dla Polaków w Münster przejał Ks. Prob. Marian

Retkiewicz, który poczatkowo dojeżdżał z Rheine, a potem zamieszkał na stałe w

Münster. W roku 1963 za zgoda ówczesnego Proboszcza Kościoła św. Trójcy Msze

święte były odprawiane po polsku w tamtejszej Krypcie, która do dziś służy

naszym Rodakom. W roku 1980 zmarł Ks. Prob. Marian Retkiewicz. Przez rok czasu

nasi Rodacy byłi bez swojego Duszpasterza. Dzięki staraniom wielu aktywnych

czlonków naszej Parafii duszpasterstwo polskie było nadal kontynuowane przez

różnych księży duszpasterzy na zasadzie zastępstwa.

 

W 1981 roku jako Duszpasterz dla wiernych mówiących po polsku został

zamianowany przez Biskupa w Münster Ks. Prob. Jerzy Hazubski - pochodzący z

Archidiecezji Wrocławskiej - który od tej pory kierował cala Polską Misją

Katolicką. W tym to czasie duszpasterstwo polskie obejmowało terytorium 6-ciu

Okręgów, które swoim zasięgiem obejmują 13 punktów misyjnych, między innymi:

Recklinghausen, Dülmen, Marl, Ibbenbüren, Dorsten, Coesfeld, Beckum, Rheine,

Castrop-Rauxel, Selm-Bork. Ze wzgledu na silny przypływ Azylantów i

przesiedleńców z Polski w latach 70 i 80-tych wzrosła liczbowo i pod względem

znaczenia Polska Wspólnota Misyjna, która musiała stawić czoła wielu

różnorodnym zadaniom i problemom jakie zaistniały. Po przewrocie w krajach

Europy Wschodniej powstała dla Polskiej Misji Katolickiej całkiem nowa

sytuacja. Wewnątrz Polskiej Misji Katolickiej powstała nowa grupa Polaków, do

której należą ci, którzy tymczasowo przebywaja w Niemczech, a są to: pracownicy

na kontraktach, robotnicy sezonowi, turyści, przedstawiciele sztuki, kultury i

nauki, studenci oraz dzieci i mlodzież przebywająca na zasadzie wymiany szkól czy

też na wakacjach. Dzięki staraniom Ks.

Prob. Jerzego Hazubskiego - rozszerząjac zakres pracy duszpasterskiej i

socjalnej - przybyli do pracy misyjnej z archidiecezji wrocławskiej: Ks. kan.

Zbigniew Mielcarek, Ks. kan. Zdzislaw Więcław oraz Ks. kan. Robert Krawiec. Był

to okres jednoczenia Polaków, Azylantów oraz osób przybyłych z Polski do

Niemiec na podstawie pochodzenia. Poznany przez nich w dzieciństwie i młodosci

język polski odgrywal ważna i wprost niezastąpiona rolę, zwłaszcza w sferze

życia religijnego i duchowego. Msze święte, polskie pieśni, polskie zwyczaje i

tradycje stają się łacznikiem wspólnoty misyjnej.

 

W roku 1999 - 12 kwietnia umiera Ks. Pralat Jerzy Hazubski. Nowo mianowanym

Proboszczem zostaje Ks. Kan. Marian Wagner - długoletni duszpasterz w

Dortmundzie oraz Siegen. W tym samym roku przybywają do pracy duszpasterskiej:

Ks. dr Janusz Misiewicz oraz Ks. mgr. Adam Prorok. W tym to czasię Polska Miska

Katolicka za zgodą Kurii niemieckiej otrzymała nowe Centrum Misyjne- Kosciól

św. Elżbiety, Dom Parafialny, salki katechetyczne oraz pomieszczenia na biura

parafialne. Moment ten staje się impulsem do wzmożonej i szeroko rozwijanej

pracy duszpasterskiej. Polska Misja Katolicka w Niemczech jest ciagle wspólnotą

żywą, bo równoczesnie jest wspólnotą wiary i wspólnotą kulturalną. Ludzie

złaczeni są wspólnotą wiary, ale i wspólnym polskim pochodzeniem. Stąd

niezależnie od stanowiska społecznego, czy zawodowego na płaszczyznie wiary i

płaszczyznie polskości znajdują platformę spotkania i działania.

 

 

 

 

 

 

 

Die Geschichte der Polnischen Katholischen Mission in Münster

 

 

 

Die polnische Seelsorge auf dem westfälischen Gebiet

der Diözese Münster war bereits im 19. Jahrhundert bekannt. Die industrielle

Entwicklung im Bergbau und der Hüttenindustrie hat viele Polen vorwiegend aus

dem besetzten Preußen zur Arbeit in das Ruhrgebiet herangezogen. Bis zum

Jahre 1939 gab es dort eigene  polnische Verbände, Läden, Schulen,

Buchhandlungen und Seelsorgestellen.

 

Während des Zweiten Weltkrieges wurden aus dem Gebiet

des damaligen Polens mehrere Tausend Menschen als sog. Zwangsarbeiter in das

Dritte Reich gebracht. Nach Kriegsende wurden für diese Menschen, die oft ohne

ihre alte Heimat waren, in mehreren Städten Deutschlands sog. Sammellager eingerichtet.

Die Aufgabe dieser Lager bestand darin, die polnischen Landsleute zur Rückkehr

in ihre Heimat vorzubereiten, ihnen zur Auswanderung nach Übersee zu verhelfen

oder die Formalitäten zum Bleiben in Deutschland zu erledigen.

 

 

 

Ca. 1948 entstand auch ein solches Sammellager in Münster

an der Grevener Straße also auf dem Gebiet der Pfarrei Dreifaltigkeit. In

dieser Zeit entstand auch dort die Polnische Schule.

 

Im Jahre 1948 wurde vom damaligen Polenseelsorger

Pfarrer Wladyslaw Klos eine Kapelle errichtet. Im Jahre 1951 übernahm Herr

Pfarrer Marian Retkiewicz die Seelsorge für die Polen, der zuerst seinen Dienst

von Rheine aus versah und dann seinen Wohnsitz in Münster annahm. Ab Jahre

1963 wurden mit der freundlichen Zustimmung des damaligen Pfarrers der

Dreifaltigkeitskirche die Gottesdienste in der dortigen Krypta gefeiert.

 

Seit der Amtsübernahme durch Pfarrer Aloys Korte und

mit seiner großherzigen Unterstützung wurden die Gottesdienste weiterhin in der

Krypta der Dreifaltigkeitskirche gefeiert. 1980 verstarb Herr Pfarrer Marian

Retkiewicz. Ein Jahr lang war diese Stelle des Polenseelsorgers vakant. In

dieser Zeit wurde die Seelsorge, dank der Bemühungen und Unterstützung vieler

polnischer Gemeindemitglieder von polnischen Priestern aushilfsweise

weitergeführt.

 

 

 

Im Jahre 1981 wurde Herr Pfarrer Jerzy Hazubski zum

Seelsorger für die Gläubigen polnischer Sprache ernannt. Die Hl. Messen

 wurden in der Krypta  der Dreifaltigkeits-Kirche und in der

 St. Clemens-Kirche gefeiert. Mit dem Dekret vom 22. März 1988 gründete H.

H Bischof von Münster Dr. Reinhard Lettmann die „Polnische Katholische 

Mission in Münster  und Herr Pfarrer Hazubski wurde zum Leiter der

Polnischen Katholischen Mission in Münster als „Missio cum cura animarum“

ernannt. Im Jahre 1989 wurde das Büro der Polnischen Mission eingerichtet.

 

 

 

Während  der Amtszeit von Pfarrer Jerzy Hazubski entstanden

13 neue Standorte der polnischen Mission  in der Diözese Münster. Aus

diesem Grund entstand auch  der Bedarf neue Priestern aus Polen kommen zu

lassen. 1988  übernahm Pfarrer Zbigniew Mielcarek die Funktion des Kaplans

in Recklinghausen, Im Jahre 1991 wurde die polnische Seelsorge durch Kaplan

Zdzislaw Wieclaw  gestärkt und im Jahre 1993 kam noch Kaplan Robert

Krawiec.

 

Nach dem Tod von Pfarrer Jerzy Hazubski am 12.04.1999

wurde ab September des gleichen Jahres der frühere Seelsorger in Dortmund und

Siegen, Pfarrer Marian Wagner ernannt, der bis heute die Polnische Mission

leitet. Später kamen die weiteren Kapläne zur Hilfe, Kpl. Dr. Janusz Misiewicz

und Kaplan Adam Prorok , Kpl. Bartlomiej Ilkow, Kpl. Tomasz Burghard und jetzt

seit September dieses Jahres Kpl. Krzysztof Salik(alle aus Erzdiözese Breslau).

 

 

 

Am 03.09.1999 hat PKM in  Münster feierlich die

Arbeit in der neuen Kirche St. Elisabeth begonnen. Außer der Kirche wurden uns

das Pfarrhaus, der Katechesensaal und Büroräume zur Verfügung gestellt. Dieser

Zustand war eine Anregung zur verstärkten seelsorgerlichen Arbeit sowie auch

zur Zusammenarbeit mit den deutschen Gemeinden St. Elisabeth und Herz Jesu.

Diese Zusammenarbeit mit der deutschen Gemeinde Herz-Jesu & St. Elisabeth

verlief sehr aktiv und erfolgreich.

 

 

 

Im Jahre 2008 wurde St. Elisabeth-Kirche profaniert

und unsere polnische Mission zog  in die  St. Antonius-Kirche

ein, wo sie bis heute zusammen mit der Spanischen Mission und Tamilischer und

Irakischer Gemeinde Ihren Sitz hat.  

 

 

 

St. Antonius-Kirche ist für unsere Landsleute zu einem

Stück  Heimat geworden. Für Menschen, die aus verschiedenen Gründen aus

Polen ausgereist

 

sind, auch für jene, die nur für eine kurze Zeit die

Heimat verlassen haben – ist sehr wichtig die Seelsorge in der eigenen

Muttersprache zu erleben.  Wir erfahren dies, besonders hier in Münster, wo

sich viele unterschiedliche Gruppen unserer Landsleute befinden,

 z.B.  im Rahmen der Städtepartnerschaft des Schuleraustauschs oder

der kulturellen Kontakte. Nach Münster kommen  auch viele polnische

Touristen, weil die Stadt sehr sehenswert ist.

 

Neue Situation und neue Herausforderungen verlangen

neue Initiativen und neue Ideen in der Zusammenarbeit zwischen deutschen,

spanischen, Irakischen,  Tamilischen Gemeinden. Unter anderen werden hier

viele gemeinsame kirchliche Feier und Feste gefeiert.

 

 

 

Ein wichtiger Schwerpunkt war stets und bleibt die

Weitergabe des Glaubens an die heranwachsende Generation. Mitte des gesamten

gemeinschaftlichen Lebens ist die Feier der Eucharistie. Sonntag für Sonntag,

aber auch an den Werktagen kommen viele Gläubige polnischer Muttersprache um

die Heilsgeheimnisse unserer Erlösung zu feiern. So finden sie Heimat im

Glauben und erfahren Stärkung, ihr leben als katholische Christen in der neuen

Umgebung zu gestalten. Die Seelsorge hat hier einen festen Stellenwert erlangt

und leistet zur Aussöhnung zwischen Polen  und Deutschen einen wichtigen

Beitrag. Zur Erwähnen wäre noch, dass während wir schon  der St.

Antonius-Kirche waren, wurde die Krypta der Dreifaltigkeits-Kirche

geschlossen.

 

 

Zmiany jakie dokonały się w strukturach kościelnych ( fuzje: Herz Jesu i St. Elisabeth) spowodowały, że dotychczasowy kościół St. Elisabeth - w którym mieściła się nasza Misja - będzie zamknięty. Stąd Biskupstwo Münster po rozmowach przeprowadzonych z Radą Parafialną i wiernymi zaproponowało Polskiej Misji Katolickiej nową siedzibę przy kościele St. Antonius ( przy Antoniuskirchplatz 11) w Münster.

 

Dnia 09 listopada 2008 roku - czyli w uroczystość poświęcenia Bazyliki św. Jana na Lateranie - została odprawiona pierwsza Msza święta w nowym kościele St. Antonius w Münster. Podczas tej Mszy św. miało miejsce uroczyste wprowadzenie Kopii Obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej, która przez 9 lat patronowała naszej wspólnocie w kościele św. Elżbiety. Eucharystii przewodniczył ks. Bartłomiej Ilków a kazanie do licznie przybyłych wiernych wygłosił ks. Prob. Marian Wagner. W tym ważnym dla nas w dniu - powiedział Ks. Proboszcz - prośmy zatem o wstawiennictwo Najświętszej Maryi Panny, Królowej Polski, ażeby to nowe miejsce, które otrzymujemy pomogło stać się, jak Ona, "domem Boga", żywą świątynią Jego miłości dla wszystkich Rodaków.

 

Natomiast w drugą niedzielę adwentową (07.12. 08) nastąpiła uroczysta Inauguracja naszej działalności w tym kościele. Uroczystości przewodniczył Ks. Bp Josef Voß wraz z licznie przybyłymi gośćmi: Ks. Prof. Pottmeyer, Ks. Prob. Hans Ludger, Ks. Prob. Joachim Giela, Ks. Prob. Alejandro Serrano, Ks. J. Misiewicz i Ks. Zb. Mielcarek oraz Burmistrzyni miasta Münster P. Karin Reismann i Franz-Thomas Sonka - Referat z Wydziału dla Duszpasterstwa Obcokrajowców w Generalnym Wikariacie w Münster.

W homilii Ks. Bp J. Voß podkreślił znaczenie kościoła i wspólnoty w życiu obcokrajowców oraz ich przywiązanie do wiary wyniesionej z domu ojczystego. Zaznaczył, że kościół ten odtąd będzie służył dla duszpasterstwa obcokrajowców: Polaków, Hiszpanów jak i Tamilów.

Trzeba przyznać, że kościół St. Antonius jest centralnie położony w centrum miasta i swoją okazałą budowlą spełnia wymogi dzisiejszego duszpasterstwa (parkingi niedaleko oraz przystanki autobusowe, łatwy dojazd).

 

Przy nowym kościele St. Antonius znajduje się Biuro Parafialne naszej Misji oraz salki Parafialne, w których odbywają się nasze zajęcia lekcyjne i katechetyczne dla dzieci i młodzieży oraz spotkania dla poszczególnych Grup Modlitewnych. Zaplecze duszpasterskie spełnia optymalnie swoją rolę.

 

Dla wszystkich, którzy wyjechali za granicę z Polski - choćby na pobyt czasowy - bardzo ważnym miejscem jest duszpasterstwo prowadzone w języku kraju pochodzenia. Doświadczamy tego szczególnie tu w Münster, gdzie przybywa wiele grup w ramach wymiany partnerskiej miast, szkół czy kultury. Nie brakuje też ludzi przyjezdnych turystycznie. A jest co zwiedzać w Münster. I takie duszpasterstwo w szerokim rozumieniu sprawuje Polska Misja Katolicka w nowym Centrum Duszpasterskim przy kościele St. Antonius.

 

Nowa rzeczywistość i nowa współpraca sprawia, że misja nasza podejmuje cały szereg nowych wyzwań na polu współpracy i kooperacji duszpasterskiej ze wspólnotą niemiecką, hiszpańską i Tamilów. Wspólne uroczystości, jakimi są: Odpust z okazji naszego Patrona św. Antoniego, Procesja w Boże Ciało oraz wspólny "Opłatek" i spotkanie noworoczne z objaśnianiem naszych zwyczajów i tradycji Bożonarodzeniowych są okazją i przyczyniają się do bliższego poznania naszych kultur i pogłębienia wiary. Od wielu już lat jednym z elementów propagowania naszej kultury jest wystawianie w czasie Świąt Bożego Narodzenia Szopki zakopiańskiej ze Szkoły Plastycznej Kenara. Cieszy się ona dużym zainteresowaniem i uznaniem wśród naszych rodaków jak i Niemców i wśród innych narodowości. Natomiast w okresie Świąt Wielkanocnych tradycją już jest wspólna Niedziela Palmowa z poświęceniem polskich palm. Poza tym organizujemy w naszej wspólnocie koncerty znanych polskich chórów i zespołów a także wystawy naszych polskich artystów. Gościła też u nas Wystawa o Janie Pawle II i cieszyła się dużym powodzeniem.